Οι μηνίσκοι είναι δυο ημισεληνοειδής χόνδροι του γόνατος, με τον έσω μηνίσκο να έχει σχήμα <<C>> και τον έξω να έχει σχήμα <<Ο>>. Διακρίνονται τρεις επιφάνειες την άνω που έρχεται σε επαφή με τους μηριαίους κονδύλους, την κάτω που επικάθεται στους κνημιαίους κονδύλους και την έξω που έρχεται σε επαφή με τους συνδέσμους και το θύλακο. Οι μηνίσκοι προσφύονται στερεά με τους κνημιαίους κονδύλους με τα άκρα τους που ονομάζονται κέρατα. Τα πρόσθια κέρατα συνδέονται μεταξύ τους με τον εγκάρσιο σύνδεσμο ή το σύνδεσμο Winslow (Kapandji, 2000; Λαμπίρης, 2007).
Η λειτουργία των μηνίσκων είναι να απορροφά τις προς τα κάτω δυνάμεις που δέχονται οι μηριαίοι κόνδυλοι και σε πιθανή αφαίρεση των μηνίσκων ο αρθρικός χόνδρος δέχεται 5 φορές μεγαλύτερες φορτίσεις (Dady & Edwards, 2004).
Οι μηνισκικές βλάβες θεωρούνται συχνές και ο υπεύθυνος τραυματισμός είναι τόσο μικρός που ο ασθενής πολλές φορές δεν θυμάται πώς έγινε. Γι΄αυτό το λόγο οι ασθενείς με βλάβες στο μηνίσκο προσέρχονται συχνότερα στα τακτικά ορθοπεδικά ιατρεία και όχι στο τμήμα επειγόντων (ΤΕΠ) (Dady & Edwards, 2004). Στη περιφερική ρήξη (ή δίκην λαβής) το τεμάχιο του μηνίσκου αιωρείται στην μεσοκονδύλια εντομή ενώ στην έξω πλευρά συμβαίνουν σύνθετες λοξές ρήξεις γνωστές ως ρήξεις δίκην <<ράμφους παπαγάλου (parrot beak)>> λόγω απότομων στροφικών κινήσεων.
Οι ασθενείς με ρήξη των μηνίσκων προκειμένου να περιγράψουν επεισόδιο έντονου πόνο και απώλειας ελέγχου του γόνατος συχνά χρησιμοποιούν τον όρο <<κλείδωμα>> ή <<μπλοκάρισμα>>. Τα συμπτώματα είναι πόνος, οίδημα, αστάθεια της άρθρωσης του γόνατος και μειωμένη λειτουργικότητα γόνατος.
Tόσο οι ορθοπεδικοί όσο και οι φυσικοθεραπευτές χρησιμοποιούν ειδικές δοκιμασίες για την διάγνωση και την αξιολόγηση των ασθενών με ρήξεις μηνίσκων. Οι ειδικές δοκιμασίες που χρησιμοποιούνται συχνότερα είναι τα test McMarrey, Appley΄s και Bouce test (Magee, 2006; Λαμπίρης, 2007; Gross et al, 2009).
Η ιατρική παρέμβαση στις ρήξεις μηνίκσων μπορεί να είναι (Dady & Edwards, 2004):
1) συρραφή μηνίσκων για περιφερικές ρήξης (συχνά εμφανίζονται σε ασθενείς με ρήξεις πρόσθιου χιαστού συνδέσμου)
2) ανοιχτή μηνισκεκτομή με καλά μακροχρόνια αποτελέσματα και βραδύτερη αποκατάσταση.
3) αρθροσκοπικά με ακριβής διάγνωση, προσεκτική αφαίρεση της βλάβης και διατήρηση της ακεραιότητας όλων των ιστών. Οι ασθενείς επιστρέφουν στην εργασία τους σε 2-3 εβδομάδες.
Ο φυσικοθεραπευτής αφού ολοκληρώσει την αξιολόγηση του οργανώνει ένα πλάνο αποκατάστασης με βάση το είδος της ιατρικής αντιμετώπισης και τα ελλείμματα που εντόπισε κατά την αξιολόγησή του. Το πρόγραμμα αποκατάστασης οργανώνεται με βάση την ιατρική αντιμετώπιση- οι στόχοι είναι οι ίδιοι αλλά διαφέρει το στάδιο και ο βαθμός που θα εφαρμοστούν οι διάφορες φυσικοθεραπευτικές μέθοδοι. Οι ασκήσεις θα πρέπει να εκτελούνται με βάση την ηλικία, την ιδιότητα (αθλητής, μη-αθλητής) και την ύπαρξη άλλων παθήσεων (όπως οστεοπώρρωση). Οι ασκήσεις ενδυνάμωσης προτείνεται να εκτελούνται και από το υγιές άκρο το οποίο έχει επιβαρυνθεί λόγω τις αδυναμίας του πάσχοντος και θέλει και αυτό ενδυνάμωση καθώς και από την άρθρωση του ισχίου κια της ποδοκνημικής του πάσχοντος άκρου. Ο φυσικοθεραπευτής θα πρέπει να έχει ΠΑΝΤΑ στο μυαλό του τις διάφορες ΑΝΤΕΝΔΕΙΞΕΙΣ που πιθανόν να υπάρχουν ανάλογα και με το ασθενή που έχει απέναντι του ( Paavala, 2002; Bressel, 2004; Barcia et al, 2012; Ruthland, 2004 ).
Η ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΑ περιλαμβάνει:
ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΙ ΜΕΘΟΔΟΙ
ΣΤΟΧΟΣ
ΣΗΜΕΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ
ΚΡΥΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Μείωση του οιδήματος και του πόνου Στην άρθρωση του γόνατος
ΑΝΑΡΡΟΠΗ ΘΕΣΗ Μείωση του οιδήματος
ΕΛΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΔΕΣΗ Μείωση του οιδήματος και του πόνου Στην άρθρωση του γόνατος
ΑΠΟΦΥΓΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ Πρόληψη υποτροπής και περαιτέρω τραυματισμού, μείωση του οιδήματος και του πόνου
ΔΙΑΣΤΑΥΡΟΥΜΕΝΑ ΡΕΥΜΑΤΑ Μείωση του Οιδήματος Στο μηνίσκο που έχει υποστεί την ρήξη
ΥΠΕΡΗΧΟΣ Μείωση του Οιδήματος Στην άρθρωση του γόνατος με επικέντρωση στον μηνίσκο που έχει υποστεί τη ρήξη
ΑΝΑΛΓΗΤΙΚΑ ΡΕΥΜΑΤΑ-TENS Μείωση του πόνου Στο μηνίσκο που έχει υποστεί την ρήξη
ΔΙΑΤΑΣΕΙΣ Αύξηση Ελαστικότητας και προστασία από τραυματισμούς μετά τις ασκήσεις Γόνατο, Ισχίο, Ποδοκνημική πάσχοντος και υγιούς μέλους
ΡΩΣΙΚΗ ΔΙΕΓΕΡΣΗ Ενδυνάμωση Μυϊκών ομάδων γόνατος Τετρακέφαλος
ΙΣΟΜΕΤΡΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ Ενδυνάμωση Μυϊκών ομάδων Γόνατος Τετρακέφαλος
Οπίσθιοι Μηριαίοι
Γαστροκνήμιο πάσχοντος και υγιούς μέλουςΠΑΘΗΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣΕύρος ΤροχιάςΓόνατο, Ισχίο, Ποδοκνημική πάσχοντος μέλουςΕΝΕΡΓΗΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣΕύρος Τροχιάς και Ενδυνάμωση Μυϊκών ομάδων ΓόνατοςΓόνατο, Ισχίο, Ποδοκνημική πάσχοντος και υγιούς μέλους
ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜΕ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΕνδυνάμωση Μυϊκών ομάδων ΓόνατοςΓόνατο, Ισχίο, Ποδοκνημική πάσχοντος και υγιούς μέλουςΣΥΓΚΕΝΤΡΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣΕνδυνάμωση Μυϊκών ομάδων ΓόνατοςΓόνατο, Ισχίο, Ποδοκνημική πάσχοντος και υγιούς μέλουςΕΚΚΕΝΤΡΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣΕνδυνάμωση Μυϊκών ομάδων ΓόνατοςΓόνατο, Ισχίο, Ποδοκνημική πάσχοντος και υγιούς μέλουςΥΔΡΟΘΕΡΑΠΕΙΑΕνδυνάμωση Μυϊκών ομάδων ΓόνατοςΓόνατο, Ισχίο, Ποδοκνημική πάσχοντος και υγιούς μέλουςΧΡΗΣΗ ΛΑΣΤΙΧΩΝ-ΒΑΡΑΚΙΩΝΕνδυνάμωση Μυϊκών ομάδων ΓόνατοςΓόνατο, Ισχίο, Ποδοκνημική πάσχοντος και υγιούς μέλουςΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ με ανοιχτά και κλειστά μάτια, μονοποδική και διποδική στήριξηΑύξηση ιδιοδεκτικότηταςΓόνατο, Ισχίο, Ποδοκνημική πάσχοντος και υγιούς μέλουςΤΡΑΜΠΟΛΙΝΟ με ανοιχτά και κλειστά μάτια μονοποδική και διποδική στήριξηΑύξηση ιδιοδεκτικότηταςΓόνατο, Ισχίο, Ποδοκνημική πάσχοντος και υγιούς μέλουςΒΑΔΙΣΗ ΣΕ ΑΝΩΜΑΛΟ ΕΔΑΦΟΣΑύξηση ιδιοδεκτικότητας
Πρέπει να τονίσουμε ότι σημαντικό ρόλο στην πλήρη αποκατάσταση έχει η άμεση και πλήρη ιατρική αξιολόγηση, η πλήρη φυσικοθεραπευτική αξιολόγηση και αποκατάσταση καθώς και η αμοιβαία συνεργασία του ασθενή, του θεράποντα ιατρού και του φυσικοθεραπευτή.
Βενετία Χαραλαμποπούλου1,2, Μανιάτης Κωνσταντίνος3, Αντζουλάς Παναγιώτης4,5 Δρ. Φουσέκης Κωνσταντίνος6,7
1 Φυσικοθεραπεύτρια- Εθελοντική Εργασία στο Γενικό Νοσοκομείο Τρίπολης- Μονάδα Εντατικής Θεραπείας
2 Φυσικοθεραπεύτρια- Α.Ε.Κ Τρίπολης
3 Ειδικευόμενος Ορθοπεδικής Κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Τρίπολης
4 Φυσικοθεραπευτής
5 Φοιτητής Ιατρικής Σχολής
6 Καθηγητής Εφαρμογών Τμήματος Φυσικοθεραπείας Αιγίου
7 Εργαστήριο Εμβριομηχανικής και Αθλητικών Κακώσεων Τμήματος Φυσικοθεραπείας Αιγίου
e-mail: venetiaphysiotherapy@gmail.com, kostasmaniatis@hotmail.com
